Σμαράγδη Ι. Αρβανίτη
Ιστορικός – Αρχαιολόγος
Αντιπρόεδρος ΠΟΕ

ΠΟΕ, 14/5/2008

ΕΚΔΗΛΩΣΗ:
ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΡΚΑΔΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. – ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΡΚΑΔΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ.

 ΟΜΙΛΙΑ:

 «ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΤΗΣ Π.Ο.Ε.

Το βιβλίο μάς φωτίζει για τα περασμένα, για να παίρνουμε μαθήματα στην τωρινή ζωή μας, οδηγώντας μας σ’ ένα καλύτερο μέλλον. Αποτελεί το πιο προσιτό και πιο πρόσφορο μέσο για τη γόνιμη πνευματική επικοινωνία ανθρώπων και λαών και είναι άμεσα συνδεδεμένο με την προώθηση της ανθρώπινης σκέψης. Γι’ αυτό και ο πνευματικός καθοδηγητής του Εικοσιένα, ο Αδαμάντιος Κοραής, έχοντας ως πρωταρχικό στόχο την πνευματική αφύπνιση του υπόδουλου Ελληνισμού, προέβη στην έκδοση και κυκλοφορία των συγγραμμάτων της Ελληνικής αρχαιότητας, εμπλουτίζοντάς τα με τους εξαιρετικά διαφωτιστικούς Προλόγους.

Οι μεγάλοι πολιτισμοί της ανθρωπότητας άνθισαν με την οργάνωση, διατήρηση και λειτουργία Βιβλιοθηκών που αποτέλεσαν σταθμούς στην εξέλιξη της γνώσης. Ο όρος βιβλιοθήκη είναι ελληνικός και χρησιμοποιήθηκε από τους Έλληνες και τους Ρωμαίους για να δηλώσει είτε ένα μεγάλο αριθμό βιβλίων, είτε ένα χώρο μέσα στον οποίο ήταν τοποθετημένα βιβλία. Αυτή η συσσωρευμένη γνώση, χαραγμένη σε αναθηματικές στήλες ή σε ταφικά συγκροτήματα, ή καταγραμμένη σε βιβλία από πάπυρο και σε περγαμηνούς κώδικες ή αργότερα τυπωμένη σε χαρτί, η εκφραζόμενη μέσα από ποικίλες γλώσσες και διαλέκτους, αποτελεί την κιβωτό της ανθρώπινης σκέψης και διανόησης. Υπόψη και ο βαρυσήμαντος λόγος του Διδασκάλου του Γένους Κ. Ασωπίου («Ερμής ο Λόγιος», 1817): «Τόσον περισσότερον θέλομεν προκόψει, όσον τελειοτέρας βιβλιοθήκας συστήσωμεν».

Η τόνωση της πνευματικής ζωής του λαού μας έχει ως συνακόλουθο την ανάπτυξη σε όλους τους παραγωγικούς τομείς. Η παιδεία εξάλλου αποτελεί και την κατεξοχήν δύναμη μιας πραγματικά ιδεώδους παγκοσμιοποίησης, η οποία μπορεί να προσεγγίσει με κατανόηση τους ανθρώπους, ενώνοντάς τους ψυχικά, πνευματικά και ιδεολογικά. Και εναπόκειται κατά κύριο λόγο στην Πολιτεία, η έμπρακτη δραστηριοποίησή της για την αναζωογόνηση της παιδείας, από τις μεγάλες πόλεις ώς και το πιο απόμερο χωριουδάκι της Ελλάδας και ώς και το πιο απόμακρο σημείο της γης με Ομογενείς μας.

Στην Αρκαδία, η ανάγκη για εκπαίδευση και για δημιουργία βιβλιοθηκών ήταν ιδιαίτερα έντονη, ήδη από τα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Υπάρχουν μαρτυρίες και στοιχεία για τη λειτουργία σχολείων, όλων των βαθμίδων, από την Τρίπολη έως και σε μικρά χωριά. Ενδεικτικά επιβάλλεται να αναφερθούν εδώ η Σχολή της Μονής Φιλοσόφου και η Σχολή της Δημητσάνας, με πλούσιες βιβλιοθήκες, οι οποίες συνενώθηκαν το 1816, καθώς και η Σχολή Δημητρίου Καρυτσιώτη στον Αγιάννη και το Άστρος, το 1798 και το 1805 αντίστοιχα.

Η Βιβλιοθήκη της ΠΟΕ δημιουργήθηκε από την αγάπη των συγγραφέων και την πρόθεσή τους να συμβάλουν στη δημιουργία μιας αρκαδικής βιβλιοθήκης, στην Αθήνα, ελεύθερα προσβάσιμης στους ενδιαφερόμενους αναγνώστες και ερευνητές.

Περιλαμβάνει προς το παρόν περί τα 600 βιβλία (ανάτυπα, μονογραφίες, συλλογικούς τόμους, τουριστικούς οδηγούς, λευκώματα, νομικά συγγράματα και άλλα επιστημονικά έργα), 200 περίπου συγγραφέων

Η βιβλιογραφία για την Αρκαδία είναι αλογάριαστη σε ποσότητα και καλύπτει ευρύτατη θεματολογία. Έχουν γραφεί έργα με περιεχόμενο ιστορικό, αρχαιολογικό, λαογραφικό, εξειδικευμένοι τουριστικοί οδηγοί και σύντομα τουριστικά έντυπα, ειδικά λευκώματα, λογοτεχνικά έργα, καθώς και άμετρα επιμέρους άρθρα, δημοσιευμένα σε επιστημονικά περιοδικά ευρύτερου ενδιαφέροντος, αλλά και σε περιοδικές εκδόσεις που έχουν ως κέντρο αναφοράς την Αρκαδία ή γενικότερα την Πελοπόννησο. Επίσης, καλύπτουν μια μεγάλη περίοδο από την απώτατη αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή.

Οι Αρκάδες είναι κατεξοχήν άνθρωποι του πνεύματος και της δημιουργίας. Εργάζονται συστηματικά και ακούραστα και προκόβουν, τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό, χωρίς να ξεχνούν την Αρκαδία για την οποία είναι περήφανοι. Διατηρούν τις αρετές των προγόνων τους και φροντίζουν πραγματικά για την πρόοδο της γενέτειράς τους. Έχουν προσφέρει τεράστιο πνευματικό έργο για την ιδιαίτερη πατρίδα τους την Αρκαδία, η οποία και τους έθρεψε πνευματικά και πάντα τους εμπνέει.

Για να αναφερθεί κανείς ενδεικτικά σε ορισμένους συγγραφείς – λογοτέχνες – ποιητές και επιστήμονες είναι μάλλον άδικο, γιατί όλοι μαζί, άλλος περισσότερο και άλλος λιγότερο, έχουν προσφέρει στην αναβάθμιση του πνευματικού επιπέδου της κοινωνίας. Θα αναφερθώ σε ήδη «απελθόντες», των οποίων μένει το έργο τους για να μας φωτίζει για πάντα.

Ο περιηγητής Παυσανίας, γοητευμένος από την ομορφιά της Αρκαδίας, έμεινε σ’ αυτήν περισσότερο από κάθε άλλη περιοχή και την περιέγραψε, στα «Αρκαδικά» του, με κάθε λεπτομέρεια. Ο Πολύβιος ο Μεγαλοπολίτης, αρχίζοντας την Ιστορία του, επισημαίνει την παιδαγωγική σημαντικότητα της Ιστορίας: «αληθινωτάτην μεν είναι παιδείαν και γυμνασίαν προς τα πολιτικάς πράξεις την εκ της ιστορίας μάθησιν – την πιο αληθινή πράγματι παιδεία και προγύμναση για την πολιτική δραστηριότητα εξασφαλίζουν τα μαθήματα από τη γνώση της Ιστορίας».

Ιστορικοί: Κων/νος Παπαρηγόπουλος από τη Βυτίνα, Θάνος Βαγενάς από τον Άγιο Πέτρο. Αρχαιολόγοι: Κων/νος Ρωμαίος (Βούρβουρα), Νίκος Βέης (Τρίπολη), Ανδρέας Ξυγγόπουλος (Καστάνιτσα). Ποιητές και λογοτέχνες: Κώστας Ουράνης (Λεωνίδιο), Κώστας Καρυωτάκης (Τρίπολη), Άγγελος Τερζάκης (Άγιος Πέτρος), Μελισσάνθη (Παραδείσια), Μήτσος Κατσίνης (Κερασίτσα), Νίκος Γκάτσος (Ασέα). Επιστήμονες: Ιωάννης Κοκκώνης (Καστρί), θεμελιωτής της δημόσιας Ελληνικής παιδείας και ιδρυτής της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας και του Αρσακείου, Γεώργιος Ράμμος (Κορακοβούνι), από τις σπουδαιότερες νομικές προσωπικότητες, Υπουργός και Νομικός Σύμβουλος της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Δρακόπουλος (σεισμολόγος – Βλαχέρνα/Καστρί), Δημήτριος Σακαλής (Καθηγητής Παν/μίου – Άστρος).

Και το έργο των Αρκάδων συνεχίζεται αδιαλλείπτως, σε κάθε τομέα της επιστήμης. Αξίζει να αναφέρουμε τιμητικά τον σχεδόν αιωνόβιο Τάσο Γριτσόπουλο, Πρόεδρο της Εταιρείας Πελοποννησιακών Σπουδών, ο οποίος πέρα από το μεγάλο συγγραφικό έργο του, επιτελεί και εξ ίσου σημαντικό έργο διοργανώνοντας τοπικά και διεθνή Συνέδρια και εκδίδοντας τα Πρακτικά των Συνεδρίων αυτών καθώς και την επιστημονική έκδοση «Πελοποννησιακά». Έτσι δίνει το βήμα στους ερευνητές να παρουσιάσουν τα πορίσματα των μελετών τους. Η Εταιρεία διαθέτει επίσης, μια σημαντική βιβλιοθήκη με έργα για όλη την Πελοπόννησο.

Αγαπητοί συμπατριώτες και συμπατριώτισσες,

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος, από τα καθημερινά, μικρά και προσωπικά, έως τα μεγάλα και οικουμενικά, όπως η καταστροφή του περιβάλλοντος, οι ανεξέλεγκτες επιπτώσεις της τεχνολογικής προόδου, κάνουν επιτακτική στις μέρες μας την ανάγκη να στραφούμε πάλι στον Αρκαδισμός, στην Αρκαδική αντίληψη περί της ζωής, σε μια ιδεατή πατρίδα, την Αρκαδία, έναν τόπο ιδανικό, ειρηνικό, ευτυχισμένο, ένα καταφύγιο από την οδυνηρή πραγματικότητα, όπως συνέβη κατά τον Μεσαίωνα, όταν επηρεάστηκε όλος ο πνευματικός κόσμος. Η γαλήνια και ιδεατή - ρομαντική Αρκαδία θα είναι πηγή έμπνευσης για τον κόσμο των Γραμμάτων και των Τεχνών.